Το ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ εξέδωσε την πρώτη, πανελλαδική επιστημονική εργασία για το φαινόμενο της φροντιστηριακής εκπαίδευσης σε συνεργασία με την Metron Analysis. Από την εξαιρετική αυτή μελέτη προκύπτει καθαρά ότι η ανεπάρκεια του εκπαιδευτικού συστήματος τροφοδοτεί τη φροντιστηριακή υποστήριξη, κυρίως στην ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με αποτέλεσμα την οικονομική αφαίμαξη των νοικοκυριών.
Τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας:
- 614 εκατ. ευρώ δαπάνησαν τα ελληνικά νοικοκυριά για φροντιστήρια το 2023: το υψηλότερο ποσό της τελευταίας δεκαετίας. Από το 2021 η δαπάνη εκτινάχθηκε κατά 35,7% σε πραγματικές τιμές.
- Το 94,6% των δαπανών αφορά τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αντανακλώντας την κεντρικότητα των πανελλαδικών εξετάσεων.
- Το 4,2% των δαπανών για φροντιστήρια γενικής εκπαίδευσης αφορά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Η δαπάνη γενικής φροντιστηριακής εκπαίδευσης στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχει 4πλασιαστεί: από 5,9 εκατ.€ το 2013 έχει ανέλθει σε 26,1 εκατ.€ το 2023.
- Τα φροντιστήρια αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 52,3% της συνολικής ιδιωτικής εκπαιδευτικής δαπάνης των νοικοκυριών και αντιστοιχούν στο 9% της συνολικής τους καταναλωτικής δαπάνης, έναντι 7,5% το 2013.
- Η μέση οικογενειακή μηνιαία δαπάνη για τα φροντιστήρια ανέρχεται σε 180 ευρώ, με έντονη ανισότητα: το φτωχότερο 25% δαπανά κάτω από 70 ευρώ ενώ το πλουσιότερο 25% άνω από 250 ευρώ μηνιαίως.
- Τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα έως 750 ευρώ διαθέτουν για φροντιστήρια το 24,1% του ετήσιου εισοδήματός τους, έναντι μόλις 3,3% στις υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις.
- Σχεδόν 7 στους 10 γονείς και νέους (68-70%) δηλώνουν αρκετά έως πολύ ικανοποιημένοι από τη φροντιστηριακή εκπαίδευση. Ωστόσο, το 50% των γονέων, την ίδια στιγμή, θεωρεί ότι τα φροντιστήρια επιβαρύνουν οικονομικά την οικογένεια και υπερφορτώνουν τους μαθητές.
- Το 48,7% των γονέων πιστεύει ότι το παιδί τους δεν θα είχε περάσει στις πανελλήνιες εξετάσεις χωρίς φροντιστήριο. Η ιδιωτική εκπαιδευτική δαπάνη, ως ποσοστό των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση, έφτασε στο 14% για το 2023, το υψηλότερο ποσοστό της δεκαετίας.
Η έρευνα αποκαλύπτει την σκληρή εργασιακή πραγματικότητα των εκπαιδευτικών που εργάζονται σε φροντιστήρια γενικής παιδείας (Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης και Κέντρα Μελέτης). Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να ανταπεξέλθουν σε συνθήκες χαμηλών αποδοχών και πιεστικών απαιτήσεων, με ωράρια εξαντλητικά που ξεπερνούν μάλιστα τις αμειβόμενες ώρες διδασκαλίας, καθώς η προετοιμασία του μαθήματος παραμένει μη αμειβόμενη εργασία.
Παράλληλα, εντοπίζονται σοβαρά ζητήματα αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας, καθώς και παραβιάσεις βασικών εργασιακών δικαιωμάτων, όπως η μη καταβολή δώρων και επιδομάτων.
Η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και οι ελλιπείς έλεγχοι επιτρέπουν τη διατήρηση αυτών των συνθηκών, ενώ η εύκολη αντικατάσταση των εκπαιδευτικών από νεότερους συναδέλφους με χαμηλότερες αποδοχές εντείνει την επισφάλεια στον κλάδο.
Η έρευνα αναδεικνύει, επίσης, βασικούς άξονες βελτίωσης των εργασιακών συνθηκών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται:
- Καλύτερες αμοιβές και αποζημίωση της εργασίας που πραγματοποιείται εκτός της αίθουσας διδασκαλίας
- Συνεχόμενο ωράριο εργασίας
- Ενίσχυση της κρατικής εποπτείας
- Επαναφορά συλλογικών διαπραγματεύσεων
Συνολικά, η έρευνα καταθέτει προτάσεις πολιτικής, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:
- Η πολύπλευρη ενίσχυση του δημόσιου σχολείου
- Ο περιορισμός του ρόλου των εξετάσεων στη δομική λειτουργία των σχολικών βαθμίδων
- Η δημιουργία δημόσιων δομών ενισχυτικής διδασκαλίας
- Η θεσμική εποπτεία και πιστοποίηση ποιότητας
- Η προστασία των εργαζομένων και των εργασιακών τους δικαιωμάτων
